Muzeum Regionalne Ziemi Limanowskiej

Aktualne wydarzenia

DEBATA HISTORYCZNA KRWAWE ZAPUSTY 1846. 170.ROCZNICA RABACJI GALICYJSKIEJ I POWSTANIA CHOCHOŁOWSKIEGO

W dniu wczorajszym 04.03.2016 r. w Muzeum Regionalnym Ziemi Limanowskiej miała miejsce debata historyczna pn. „Krwawe Zapusty 1846. 170 rocznica Rabacji galicyjskiej i Powstania chochołowskiego”, w której wzięli udział:

prof. dr hab. Stanisław Grodziski – polski prawnik, profesor nauk prawnych, doktor honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego rozpoczętych w 1947 r. Stopień doktora nauk prawnych uzyskał w 1959 r., a habilitację w zakresie historii prawa w 1963 r. Mianowany profesorem nadzwyczajnym w 1972 r., po ośmiu latach uzyskał profesurę zwyczajną. Członek PEN-Clubu oraz Societe d’Histoire de Droit. Przyczynił się do reaktywowania Polskiej Akademii Umiejętności. Jest autorem wielu dzieł o tematyce historyczno-prawnej. Uczestnik prac Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności. Za książkę Rzeczpospolita Krakowska, jej lata i ludzie został uhonorowany w kwietniu 2012 r. Nagrodą Krakowską Książką Miesiąca (Wydawnictwo Universitas). W latach 1968-1978 był kierownikiem Katedry Historii Prawa i Państwa Polskiego na Wydziale Prawa i Administracji UJ. W międzyczasie pełnił także funkcje dziekana Wydziału Prawa i Administracji UJ. W latach 1987-1990 był prorektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego, a w okresie 1994-2000 wiceprezesem Polskiej Akademi Umiejętności. W jego dorobku naukowym znane są publikacje m.in. : Ludzie luźni - studium z historii państwa i prawa polskiego (1961), Historia ustroju społeczno - politycznego Galicji 1772-1848 (1971), W obronie czci niewieściej - szkice z dziejów kultury prawnej (1981, wyd. 2 - 2000) , Franciszek Józef I (1978, wyd. 4 - 2006) , Chronografie albo Dziejopis Żywiecki (1987), Sejm krajowy galicyjski 1861-1914 (1992), Wzdłuż Wisły, Dniestru i Zbrucza. Wędrówki po Galicji (1998), Porównawcza historia ustrojów państwowych (1998) , Polska w latach przełomu 1764-1815 (1999), Z dziejów staropolskiej kultury prawnej (2004) , Rzeczpospolita Krakowska, jej lata i ludzie (2012);

oraz

dr hab. Jerzy M. Roszkowski – historyk, bibliotekarz i archiwista. Absolwent UAM w Poznaniu (1975), gdzie się też doktoryzował (1991). Do 2016 roku pracował w Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem. Obecnie związany Akademią Wychowania Fizycznego w Krakowie. Prowadzi badania nad historią polityczną Europy XIX i XX wieku, a także dziejami nowożytnymi i najnowszymi Podhala, Spisza i Orawy, Pomorza Zachodniego i Wielkopolski. Autor licznych artykułów naukowych i popularnonaukowych. Od 2001 r. Redaguje "Rocznik Orawski". W swym dorobku ma też redakcję siedmiu książek naukowych. Zajmuje się także edycją źródeł historycznych. W latach 1996-2004 był członkiem Polsko-Słowackiej Komisji Historyków PAN i SAV oraz ekspertem przy resortach oświaty obu państw). Uczestniczył w kilkudziesięciu krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych.

Na wstępie Profesor Grodziski zarysował, licznie zgromadzonym gościom problematykę genezy rabacji, szczególnie przez pryzmat zmian mentalnościowych wśród ludności chłopskiej. Następnie dr Roszkowski poruszył, w multimedialnej prezentacji, zagadnienie Powstania chochołowskiego, umieszczając je w szerszym kontekście wydarzeń 1846 r., a więc Powstania krakowskiego i tzw. rzezi galicyjskiej.

W dalszej części przyszła kolej na serię pytań, zadawane przez prowadzących debatę: Magdalenę Dyląg oraz Daniela Budacza, na które wyczerpująco odpowiadali obaj dyskutanci. Szczególnie interesująco przedstawiała się kwestia niejasności istniejących w historiografii, dotyczących omawianych wydarzeń. Profesor Grodziski zwrócił uwagę na rozbieżność interpretacji w nauce polskiej i austriackiej problemu tzw. „krwawych premii”, wypłacanych chłopom przez urzędników austriackich, w zamian za dostarczenie głowy szlachcica-powstańca. Równie ciekawie została zaprezentowana przez dr Roszkowskiego kwestia rozwoju świadomości przynależności do określonego narodu, na tle innych krajów europejskich.

Ostatnią część spotkania zdominowały pytania publiczności do obu naukowców, odnoszące się do różnorakich aspektów społeczno-gospodarczych XIX wiecznej Galicji.